1. Ana Sayfa
  2. Gündem

Fay hatlarının etrafını sardığı il! Naci Görür: Dikkat edilmesi gerekir

Fay hatlarının etrafını sardığı il! Naci Görür: Dikkat edilmesi gerekir
0

Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Atatürk Konferans Salonu’nda ‘Depreme Dirençli Bir Antalya’ bahisli panel düzenlendi.

Panele; Bilim Akademisi Üyesi, Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) İnşaat Mühendisliği Kısmı Lideri Prof. Dr. Fazilet Canbay ve Dr. Yüksek Mühendis Mimar Doğan Hasol, konuşmacı olarak katıldı. ATSO Lideri Ali Bahar, panelin açılış konuşmasında, kentte arama-kurtarma merkezi yapılması için çalışma başlattıklarını söyledi.

‘HERKES FAY ÜSTADI OLDU’

Prof. Dr. Görür, televizyon programlarında sarsıntı konusunda yapılan açıklamaları eleştirdi. Televizyon programlarında görüşlerini açıklayan akademisyenlerin bilim dünyasında araştırmalar yapmasını öneren Prof. Dr. Görür, “Herkes fay üstadı oldu. O fay mı kırılacak, hangi fay nerede kırılacak, ne vakit üzere kelamlar. Bu hususlar akademisyenlerin işi. Akademisyenler, bunları televizyonda konuşacağına bilim dünyasında muharrir, çizer, insanlara yararlı olur. Halk olarak detayları bilmemize gerek yok. Kendime kelam verdim. Yıllarca sarsıntı konusunda halkı bilgilendirmeye, bilimsel öngörülerle yaklaşmaya, fısıltı gazetesine inanmamaya, mahallî ve merkezi idareleri zelzele konusunda tedbir almaya sevk ettim. 6 Şubat’tan sonra bizim tek tahlilimiz var. Zelzele dirençli yerleşim alanları oluşturmak. Köyse zelzeleye dirençli köyler, kazaysa zelzeleye dirençli kazalar, kentse sarsıntıya dirençli kentler oluşturmak için çaba vereceğim. İnsanları da bu mevzuda seferber edip, bizi yönetenlere ülkenin bir numaralı gerçeğini anlatacağız” dedi.

“BU ZELZELENİN GELECEĞİNİ YILLARDIR SÖYLÜYORUZ”

Kahramanmaraş merkezli zelzeleleri de hatırlatan Prof. Dr. Naci Görür, “Bu zelzele bağıra bağıra geldi. Kendini gizlemedi, ansızın gelip de vurmadı. Bu zelzelenin geleceğini yıllardır söylüyoruz. Elazığ zelzelesinden sonra ‘Maraş’a Malatya’ya Çelikhan’a Hatay’a dikkat. Büyük zelzele gelme mümkünlüğü arttı’ dedim. Yanıt kolaydı. Büyük bilim adamı olmaya gerek yok. Yer bilimleri kuralı. Elazığ zelzelesi 6.8 oldu. O fay kırılmamış yerlere değerli ölçüde enerjiyi transfer eder. Elazığ, Malatya’ya kadar kırıldıktan sonra batısı Maraş. Sarsıntıda on binlerce insanımız öldü. Cesetleri soğumadan unutuldu, gitti. Ailesinden ölen beşerler da dahil kentinden binlerce meyyitin çıktığı belediye liderleri, valiler, merkezi idare sarsıntıyla yüzleşmedi. Beşerler öldü gittiler, olan ölenlere oldu” diye konuştu.

‘DAĞLIK BÖLGELER YER OLARAK SAĞLAM’

Antalya’nın jeolojik yapısı ve sarsıntı riski üzerine görüşlerini belirten Prof. Dr. Görür, şunları söyledi:

“Antalya’nın jeolojik özelliğinden ötürü kuzeyindeki dağlık bölgeler yer olarak sağlam. Yaşlı kayalar, fakat dinamitle kırarsın. Antalya Körfezi’nde işler biraz değişiyor. Antalya’nın batı kısmında ekseriyetle sağlam olduğunu düşündüğümüz traverten var. Antalya’nın değerli kısmı, bunların üzerine inşa edilmiş. Taban içerisine su girdiğinde işler karışır. Travertenlerin üzerinde olan konutlar, inşaat mühendisliğinin, mimarlığın öngörüldüğü formda yapılırsa; sorun yok.”

Antalya Körfezi’nin doğusundaki yerleşim yerlerinin zemin yapısına dikkat edilmesi gerektiğine dikkati çeken Prof. Dr. Görür, “Antalya Körfezi’nin doğusuna gelince oralarda meselemiz var. Alüvyonlar, yer altı su düzeyi yüksek olan yerler. 5 metre kazıldığında su çıkan yerler. Burada yüksek katlı binaların üretimi düşünülmeli. Her tabanın depremsellik özelliği var. Killi yerse; sarsıntı dalgasını yediği vakit, zelzele tesirini 3-5 kat artırır. Sarsıntıda sıvılaşma yapar, binanız batar. Antalya’da, kentin bulunduğu yerlerde etkin fay yok, tabanının büyük kısmı sağlam. Yalnızca doğu kısmına dikkat edilmeli” dedi.

’24 VİLAYET FAY SINIRLARI ÜZERİNE KURULU’

Türkiye’de 24 ilin fay sınırları üzerine kurulduğunu vurgulayan Prof. Dr. Görür, “Antalya’ya yakın Akşehir fay zonu var. Burası büyük zelzeleler üretme kapasitesine sahip Fethiye-Burdur fay zonu ile Kıbrıs fayı ile ilgisi var. Antalya’nın kuzeyinde göller bölgesinde Beyşehir, Eğirdir, Burdur bölgesinde graben yapılar var. Onlar da önemli zelzele üretebilir. Fethiye-Burdur zonu çok önemli. Bunun üzerinde 7.2’ye kadar sarsıntı olmuş. Antalya’ya 90 kilometre uzakta. Akşehir fay zonu 115 kilometre uzaklıkta, bir de Kıbrıs fay zonu 116 kilometre uzakta. Canlı faz 7 ve üzeri zelzele üretirse; 100 kilometre alan içerisinde hasara neden olabilir” diye konuştu.

“ANTALYA KOMŞULARININ SARSINTISINI DAİMA HİSSEDECEK”

1900-2017 yılları ortasında Antalya etrafında 6 üzeri meydana gelen sarsıntılardan bahseden Prof. Dr. Görür, “Antalya’yı direkt doğruya vuracağı fay yok lakin komşularının sarsıntısını daima hissedecek. Ondan da kaçamazsınız. Antalya zelzele kentidir fakat direkt doğruya üzerinde oturduğu faal fay yoktur. Kent hudutları içerisinde sorun yok lakin çevreleyen alanlarda 6 ve üzeri sarsıntılar üretecek bölgenin içindedir. Bu komşularda olabilecek büyük sarsıntılar Antalya’ya önemli hasar verebilir” dedi.

ANTALYA İÇİN TSUNAMİ RİSKİ

Depremin heyelanı tetikleyebildiğini anlatan Prof. Dr. Görür, Antalya’da birtakım bölgelerin heyelan oluşumuna yatkın olduğunu söyledi. Antalya için tsunami riskine dikkati çeken Prof. Dr. Görür, “Antalya’da tsunami riski olabilir; Helen Kıbrıs yayında. Dalma batma zonları, dünyada tsunami üreten faylardan. Antalya, her vakit tsunamiye maruz kalabilir. Tsunaminin tesiri, deniz düzeyinden yüksekteyseniz gelmez ancak dalga uzunluğunun 10 metreyi bulduğunu düşünün. 10 metre aşağıda olan her yeri kaplar. Sarsıntı tedbirleri alıp, tsunami tabelaları koyarak, nerelerde tesirli olabileceğini belirtmek şart” diye konuştu.

İstanbul’da 90 binden fazla riskli bina bulunduğuna da değinen Prof. Dr. Görür, mümkün zelzelede 4 milyon insanın vefatla burun buruna geleceğini söyledi.

Yazar Hakkında

Yorum Yap